Shop    Kennisbank    Gewasbescherming & desinfectie    Wat zijn feromonen?

Wat zijn feromonen?

Wat zijn feromonen? In de tuinbouw worden feromonen steeds vaker ingezet in de gewasbeschermingsstrategie. Feromonen kunnen namelijk helpen om planten te beschermen tegen bepaalde plagen, maar ook om plagen (in een vroeg stadium) te kunnen signaleren in het gewas. In dit artikel geven onze specialisten uitleg over het gebruik van feromonen. 

Wat zijn feromonen?

Feromonen zijn chemische geurstoffen die onbewust door mensen en dieren worden afgescheiden met als doel om ‘opdrachten’ door te geven aan een ander wezen van dezelfde soort. Er zijn verschillende soorten feromonen met ieder een eigen uitwerking: de ene werkt als lokstof, terwijl de ander juist een afstotende werking heeft. Niet alleen het verspreiden van deze stoffen gebeurt onbewust; de reactie van een ander wezen op de ‘opdracht’ verloopt ook automatisch. 

Welke soorten feromonen zijn er?

Er zijn allerlei verschillende soorten feromonen, waaronder:
  • Agressieferomonen
  • Alarmferomonen
  • Eilegremmende feromonen
  • Seks- of voortplantingsferomonen
  • Verzamelferomonen
Van veel feromonen is de samenstelling inmiddels achterhaald, waardoor deze chemisch nagemaakt kunnen worden. Zo worden chemische seksferomonen bijvoorbeeld gebruikt in parfums.

Feromonen in de tuinbouw

In de tuinbouw wordt dus steeds meer gebruik gemaakt van feromonen. De meest gebruikte soorten feromonen in de tuinbouw zijn lok- en verzamelferomonen, seksferomonen en vluchtferomonen. 
  • Lok- en verzamelferomonen: deze feromonen hebben een grote aantrekkingskracht op insecten. Wanneer je lok- en verzamelferomonen aanbrengt in deltavallen of op signaalplaten of -rollen, zullen insecten hier op af komen, waarna ze vast komen te zitten aan de lijmplaat in de deltaval en sterven. Deze methode wordt met name gebruikt voor monitoring, maar helpt ook om insecten weg te houden van planten. 
  • Seksferomonen: door grote hoeveelheden seksferomonen uit te zetten, wordt het voor mannelijke insecten heel lastig om een vrouwelijk insect op te sporen. Op deze manier verstoren de feromonen dus de paarvorming, waardoor de aanwezige insecten in de kas zich minder snel kunnen voortplanten en de plaag dus minder snel kan groeien. Seksferomonen kunnen overigens ook gebruikt worden als lokmiddel (net als lok- en verzamelferomonen).
  • Vluchtferomonen: deze feromonen hebben een afstotende werking op insecten en geven hen de ‘opdracht’ om uit de buurt te blijven. Door alarmferomonen aan te brengen op planten of vruchten, zullen insecten uit de buurt blijven.

Hoe gebruik je feromonen?

Wanneer je feromonen gebruikt, moet je rekening houden met een aantal zaken:
  • Hang de deltavallen vlak boven het gewas, zodat deze makkelijk te bereiken zijn voor de plaagdieren.
  • Haal de deltacapsules uit de plastic verpakking en leg ze op de plaat in de deltaval. De capsules werken op temperatuur, dus als ze warmer worden dan de opslagtemperatuur, komt het feromoon vrij en gaan ze werken.
  • Gebruik je vallen met verschillende soorten feromonen tegen dezelfde plaag (dus bijvoorbeeld lok- en vluchtferomonen), zorg dan dat er minimaal 50 meter afstand tussen de vallen zit. Zo voorkom je dat de verschillende feromonen met elkaar vermengen. Dit zou namelijk het effect verstoren.
  • Vervang de feromonen voor het beste resultaat iedere 6 tot 8 weken, afhankelijk van de tijd van het jaar. Bij hogere temperaturen en een hoger stralingspercentage gaan de feromonen namelijk korter mee, omdat de stoffen dan sneller verdampen.

Hoe kan je feromonen combineren met gewasbeschermingsmiddelen?

Feromonen kunnen gecombineerd worden met gewasbeschermingsmiddelen. Door insecten met behulp van feromonen naar een puntbron van gewasbeschermingsmiddelen te lokken, hoeft er slechts op een klein oppervlak gebruik gemaakt te worden van gewasbeschermingsmiddelen. Zo bespaar je op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Een ander voordeel hiervan is dat een kleiner deel van het gewas in aanraking komt met de gewasbeschermingsmiddelen, waardoor er minder sprake is van residu.
Luc, Kees en Jan
Vragen over het gebruik van feromonen

Heb je vragen over het gebruik van feromonen, of wil je een advies op maat? Neem dan contact op met een van onze gewasbeschermingsspecialisten, of stel je vraag via onderstaand formulier. We nemen dan zo snel mogelijk contact met je op - op werkdagen zelfs binnen 24 uur.

Gerelateerde artikelen
- Veelgestelde vragen aan onze specialisten